Có một quãng đời, có một người phụ nữ đứng giữa thành phố mà không có nổi một nơi để ngồi khóc. Người đó là Phương Anh.
Hôm ấy, mọi thứ trong tay sụp xuống cùng một lúc. Phương Anh đi ra đường, muốn mua một tờ báo để đọc, để dừng lại một chút, để thấy mình còn là một con người bình thường. Nhưng trong túi không có đủ tiền cho một tờ báo. Bạn thử tưởng tượng cảm giác đó xem. Không phải là không mua nổi một căn nhà, không phải là không mua nổi một chiếc xe. Mà là không mua nổi một tờ báo. Một thứ rẻ tới mức người ta hay cầm lên rồi đặt xuống không cần suy nghĩ. Còn Phương Anh, lúc đó, đứng tần ngần trước nó như đứng trước một cánh cửa khóa.
Và điều đau hơn cả cái nghèo, là cảm giác này: mọi đồng tiền đi qua tay mình đều là tiền của người khác. Tiền chồng đưa. Tiền người ta cho. Tiền mình phải ngửa tay xin. Không có một đồng nào thật sự là của mình, do chính mình làm ra, mình được quyền tiêu mà không phải cúi đầu. Nghèo tiền còn có thể chịu. Nhưng nghèo cái quyền tự quyết định đời mình, cái đó mới làm người ta gãy.
Phương Anh kể chuyện này với bạn không phải để xin một lời thương hại. Thật lòng. Phương Anh không cần ai thấy mình tội nghiệp. Phương Anh kể, vì Phương Anh muốn bạn biết một điều rất quan trọng trước khi bạn quyết định có tin mình hay không: thứ mà Phương Anh sắp chỉ cho bạn, Phương Anh không học nó trong một lớp học sang trọng nào cả. Phương Anh học nó bằng cách trả giá. Trả bằng nước mắt, bằng những lần mất trắng, bằng những đêm không ngủ. Cho nên khi Phương Anh nói với bạn rằng người phụ nữ phải có kênh của riêng mình, phải có khách của riêng mình, phải tự nuôi được mình mà không lệ thuộc vào ai, thì đó không phải là một câu khẩu hiệu đẹp đẽ. Đó là bài học mà Phương Anh đã đổ máu để học.
Hãy để Phương Anh kể ngắn gọn cho bạn nghe ba lần mình ngã. Ngắn thôi, vì mỗi lần ngã đó đều xứng đáng có một bài riêng, và Phương Anh sẽ kể kỹ ở những bài khác. Hôm nay chỉ cần bạn thấy một cái khuôn lặp đi lặp lại.
Lần thứ nhất là cuộc hôn nhân cũ. Ở đó, Phương Anh không có gì là của mình. Muốn mua gì cũng phải ngửa tay. Muốn làm gì cũng phải xin. Cái cảm giác cả một con người trưởng thành mà phải xin từng đồng, nó bào mòn lòng tự trọng của mình mỗi ngày một chút, giống như giọt nước nhỏ xuống đá, lâu ngày thành cái lỗ.
Lần thứ hai, Phương Anh bán hàng trong một group chợ phiên trên Facebook. Bạn biết không, lúc đó Phương Anh mừng lắm, vì cuối cùng cũng có khách, cũng có đồng ra đồng vào do chính tay mình làm. Nhưng cái group đó không phải của Phương Anh. Nó là của người khác. Một ngày đẹp trời, chủ group đổi nó từ công khai sang riêng tư. Chỉ một cái bấm nút. Và toàn bộ khách của Phương Anh biến mất sau bức tường đó. Không một lời báo trước. Mình giống như người bán hàng giỏi nhất chợ, nhưng cái chợ đó không phải của mình, người ta đóng cổng chợ lại là mình trắng tay.
Lần thứ ba là cái spa. Phương Anh thuê chung mặt bằng với một người bạn làm nha khoa. Bạn ấy đứng tên thuê, Phương Anh dựng spa lên trong cùng không gian đó. Rồi bạn ấy chuyển đi, mấy lần. Mỗi lần bạn ấy đổi chỗ, trả mặt bằng, là Phương Anh phải dọn theo. Phải gây dựng lại từ con số không. Khách quen vừa nhớ đường tới thì mình lại dời. Vừa ổn định thì lại tay trắng đứng lên. Ba lần, cùng một câu chuyện: Phương Anh giỏi, Phương Anh chịu khó, Phương Anh tử tế với khách. Nhưng cái nền mình đứng lên lại là nền của người khác. Và khi người ta rút nền đi, mình rơi.
Bạn thấy cái khuôn chưa? Ba lần ngã, ba bối cảnh khác nhau, nhưng cùng một nguyên nhân gốc: Phương Anh xây nhà trên đất của người khác. Hôn nhân là đất của người khác. Group Facebook là đất của người khác. Mặt bằng đi thuê chung là đất của người khác. Nhà mình có thể đẹp tới đâu, mình có thể chăm tới đâu, chỉ cần người ta đòi đất lại là mình mất tất cả. Đây là bài học đắt nhất đời Phương Anh, và Phương Anh không muốn bạn phải trả cùng cái giá đó mới hiểu được nó.
Bây giờ Phương Anh kể cho bạn nghe phần quan trọng nhất. Phần đứng dậy.
Sau lần ngã thứ ba, Phương Anh tự nói với mình một câu: lần này, mình phải xây trên đất của chính mình. Mình phải có một thứ mà không ai có thể bấm một cái nút rồi lấy đi của mình được. Cái thứ đó là gì? Là khả năng tự tìm ra khách. Là một cái kênh mang tên mình, nói tiếng nói của mình, thuộc về mình. Và sâu hơn nữa, là sự tin tưởng của người khác dành cho mình, thứ không ai cướp được vì nó nằm trong lòng người ta.
Phương Anh quay lại với nghề tư vấn tài chính. Đây là một nghề khó. Khó tới mức trong một trăm người làm nghề, mỗi năm chỉ vài người chạm được tới cái chuẩn nghề nghiệp quốc tế cao nhất của ngành. Phương Anh đạt cái chuẩn đó. Không phải một năm cho may mắn. Mà ba năm liền. Năm nào cũng đạt. Bạn biết ba năm liền nghĩa là gì không? Nghĩa là nó không phải tình cờ. Một lần có thể là hên. Ba lần liên tiếp là một cách làm, một kỷ luật, một thứ lặp lại được. Và bên cạnh cái chuẩn đó, Phương Anh còn lấy thêm một chứng nhận nghề nghiệp quốc tế nữa, để chắc chắn rằng cái mình làm không chỉ là bán được hàng, mà là làm nghề một cách tử tế và bài bản.
Nhưng nếu bạn hỏi Phương Anh, điều gì làm mình tự hào nhất, thì không phải mấy cái chuẩn đó đâu. Mà là mười tám con người.
Phương Anh dẫn một đội mười tám người. Mỗi người trong số họ, khi mới tới, đều chông chênh giống hệt Phương Anh ngày xưa. Có người vừa ly hôn. Có người vừa thất bại một việc gì đó. Có người chỉ đơn giản là chưa bao giờ tin rằng mình có thể tự nuôi được bản thân. Và việc của Phương Anh, mỗi ngày, là cầm tay từng người, đi cùng họ từ chỗ run rẩy không dám gọi cho một khách hàng, cho tới chỗ họ tự đứng được trên đôi chân của mình, tự nuôi được mình, tự ngẩng cao đầu. Bạn có biết cảm giác nhìn một người phụ nữ từng cúi đầu nay biết ngẩng lên không? Nó đẹp hơn bất kỳ tấm bằng nào treo trên tường. Vì Phương Anh từng là người phụ nữ cúi đầu đó. Phương Anh biết chính xác con đường từ chỗ cúi tới chỗ ngẩng nó dài bao nhiêu, và cần ai đi bên cạnh thì mới đi nổi.
Mà bạn biết Phương Anh xuất thân từ đâu không? Từ nghề phát thanh viên. Công việc đầu tiên của Phương Anh là nói. Là dùng giọng nói để chạm tới người nghe. Từ đó, Phương Anh đi qua nghề đào tạo giọng nói, dạy người ta cách mở miệng sao cho người khác chịu nghe, chịu tin. Rồi mới tới nghề tư vấn tài chính. Bạn để ý cái mạch này nhé, vì nó dạy Phương Anh một điều mà sau này thành xương sống của tất cả mọi việc mình làm: người ta mua hàng của bạn không phải vì bạn nói hay, không phải vì bạn có chiêu trò khéo léo. Người ta mua vì người ta tin bạn. Chấm hết. Giọng nói đẹp chỉ là cánh cửa. Cái giữ người ta ở lại là lòng tin. Và lòng tin thì không diễn được, không mua được, không giả được. Nó chỉ tới khi bạn sống thật và làm thật trong một thời gian đủ dài.
Trên đường đi đó, có những điều tự nhiên tới mà Phương Anh không hề săn đuổi. Người ta mời Phương Anh đứng lớp đào tạo ở nhiều nơi, vì người ta thấy cách mình làm có gì đó đáng để học theo. Người ta chọn Phương Anh để dịch sách, một việc mà người ta chỉ giao cho người họ tin về cả cái đầu lẫn cái tâm. Phương Anh từng được bầu làm chủ tịch một cộng đồng doanh nhân, đứng ra kết nối, đứng ra giữ lửa cho cả một nhóm người làm ăn. Và trước đó nữa, Phương Anh từng làm chủ tới bốn cái spa. Phương Anh kể những điều này với bạn không phải để khoe một bản lý lịch dài. Phương Anh kể, để bạn thấy một điều giản dị: tất cả những thứ đó không tự nhiên rơi xuống. Chúng là quả của một cái cây mà Phương Anh đã trồng từ rất lâu, bằng cách sống tử tế và làm thật. Gieo gì thì gặt nấy. Phương Anh gieo sự đáng tin trong nhiều năm, thì những lời mời, những cơ hội, những cánh cửa, chúng tự tìm tới.
Vậy thì cái xương sống mà Phương Anh giữ suốt từ đáy lên tới hôm nay là gì? Phương Anh gói lại trong ba điều, và bạn có thể giữ ba điều này cho riêng mình cả đời cũng được.
Điều thứ nhất: tử tế là chiến lược dài hạn. Nhiều người nghĩ tử tế là dại, là thiệt thòi, là để người ta lợi dụng. Phương Anh thì thấy ngược lại. Tử tế là cách đầu tư thông minh nhất, chỉ là nó trả lãi chậm. Bạn đối tốt với một người hôm nay, có thể ba năm sau người đó mới quay lại thành khách của bạn, thành người giới thiệu khách cho bạn. Nhưng nó sẽ quay lại. Người tử tế thật, sống đủ lâu, sẽ thấy đời trả lại cho mình. Cho đi điều mình muốn nhận, đó là quy luật, không phải lời khuyên đạo đức suông.
Điều thứ hai: bán hàng là phục vụ. Phương Anh không xem việc bán hàng là moi tiền từ túi người khác sang túi mình. Phương Anh xem nó là giúp một người giải quyết một nỗi lo, một vấn đề thật trong đời họ. Khi bạn nghĩ như vậy, bạn không cần thao túng ai, không cần ép ai, không cần diễn. Bạn chỉ cần hiểu thật rõ người trước mặt cần gì, rồi thật lòng giúp họ. Lạ lắm, càng ít nghĩ tới chuyện chốt đơn, đơn càng tự về.
Điều thứ ba: kết quả phải thật. Phương Anh hứa thì làm được. Phương Anh vấp thì kể thật, như Phương Anh vừa kể với bạn ba lần ngã của mình, không tô vẽ, không giấu. Cái thời này người ta giỏi đánh bóng quá, ai cũng long lanh trên mạng. Phương Anh chọn con đường ngược lại: cho bạn thấy cả vết sẹo. Vì một người dám cho bạn thấy vết sẹo của họ, thường là người bạn có thể tin.
Bây giờ Phương Anh nói thẳng với bạn vì sao mình kể tất cả những điều này.
Phương Anh kể, vì sắp tới Phương Anh muốn đi cùng bạn trên một hành trình tên là Kênh Của Riêng Mình. Một hành trình dành cho những người phụ nữ muốn tự chủ thu nhập của chính mình. Tự tìm ra khách. Tự dựng một cái kênh thuộc về mình. Không phải đứng bán trong cái chợ của người khác để rồi một ngày người ta đóng cổng chợ. Không phải xây nhà đẹp trên mảnh đất đi mượn để rồi người ta đòi lại đất là mình trắng tay. Mà là có một mảnh đất của chính mình, dù nhỏ, để đứng lên trên đó mà không ai rút được khỏi chân mình.
Và Phương Anh muốn bạn hiểu một điều trước khi bạn quyết định đi cùng. Thứ Phương Anh sắp chỉ cho bạn, Phương Anh không đọc nó từ một cuốn sách rồi nói lại. Phương Anh đã sống qua nó. Đã ngã ba lần vì không có nó. Đã đứng dậy được nhờ có nó. Đã dắt mười tám con người khác cùng đi qua con đường đó và thấy họ thật sự đứng được trên đôi chân mình. Cái Phương Anh trao cho bạn không phải lý thuyết bóng bẩy. Nó là con đường mà chính Phương Anh đã đi, đã trả giá, và đã tới được đầu bên kia.
Phương Anh không hứa với bạn rằng con đường này dễ. Không có con đường nào đáng đi mà lại dễ cả. Phương Anh cũng không hứa với bạn một con số nào chắc chắn, vì người nào hứa chắc chắn với bạn về tiền bạc thì bạn nên cẩn thận với người đó. Điều Phương Anh hứa, là Phương Anh sẽ đi bên cạnh bạn thật lòng, sẽ chỉ cho bạn đúng những gì mình đã làm thật, và sẽ không bao giờ chỉ bạn một con đường mà chính mình chưa từng bước qua.
Người phụ nữ ngày xưa không mua nổi một tờ báo, hôm nay ngồi đây viết những dòng này cho bạn. Khoảng cách giữa hai người phụ nữ đó không phải là phép màu. Nó là một con đường có thật, đi từng bước một, có lúc khóc có lúc ngã, nhưng đi được. Và nếu bạn cũng đang đứng ở một nơi chông chênh nào đó, đang cảm thấy đời mình phụ thuộc quá nhiều vào người khác, thì Phương Anh muốn nói với bạn một câu thôi: bạn không phải đứng đó mãi đâu. Có một con đường ra. Và Phương Anh đã đi qua nó rồi, nên Phương Anh biết đường.
Khi nào bạn sẵn sàng, Phương Anh ở đây.
Nếu bạn thấy mình đâu đó trong câu chuyện này, Phương Anh đang mở hành trình Kênh Của Riêng Mình — để cùng nhau dựng một thứ đứng tên bạn, không ai lấy đi được.
Khám phá khóa học của Phương Anh